KALENDARZ WYDARZEŃ
|
Gryźliny ![]() Wieś sołecka położona w pólnocno-zachodniej części gminy, przy drodze z
Nowego Dworu do Jamielnika , oddalona ok. 8 km na północny wschód od
Nowego Miasta Lubawskiego, licząca ok. 225 mieszkańców.
Wzmiankowana po raz pierwszy w roku 1402 jako Greszelinge. Informacja z
roku 1409 podaje, że Mikołaj z Gryźlin otrzymał 9 grzywien za konia
użytego w wyprawie na Dobrzyń. W roku 1414 właścicielami wsi są Mikołaj
i Sander. Na przełomie XV i XVI wieku Gryźliny stanowią własność
rodziny Wilkanowskich. W roku 1501 przy podziale między braćmi
Wilkanowskimi Gryźliny otrzymuje Mateusz. Od roku 1570 wieś przechodzi
w ręce rodziny Działyńskich. W wieku XIX właścicielem jest Józef
Chrzanowski, a w roku 1890 majątek przejmuje Pruska Komisja
Kolonizacyjna i rozparcelowuje go.
GRYŹLINY - zespól podworski. Dwór zbudowany w połowie XIX wieku, przebudowany w latach 60-tych XX wieku, zatracił pierwotne cechy stylowe. Murowany z cegły, parterowy z piętrowym skrzydłem od północy, otynkowany. Fasada frontowa 6 osiowa z ryzalitem. W skrzydle północnym. na piętrze - 3 okna. Nad wejściem okrągłe okienko. Dachy dwuspadowe. Park o powierzchni ok. 11 ha z nielicznym drzewostanem. GRYŹLINY - kościół p.w. św. Kazimierza, zbudowany w latach 1896-1897 na terenie zespołu podworskiego. Murowany z cegły, neogotycki, jednonawowy. nieotynkowany. Do roku 1945 był kościołem ewangelickim, obecnie rzymskokatolicki (filialny parafii w Radomnie). Od południa wieża z zegarem, z głównym wejściem w neogotyckim portalu schodkowym z profilowanej cegły. Po obu stronach wieży ozdobne szczyty z blendami i sterczynami. Nawa i niższe prezbiterium przykryte dachem dwuspadowym, krytym dachówką. Okna wysokie, neogotyckie, a w północnej ścianie prezbiterium ujęte jedną blendą. Od wschodu do prezbiterium przylega zakrystia z jednopolaciowym dachem krytym dachówką. GRYŹLINY - cmentarz ewangelicki, przy szosie do Nowego Dworu. Powierzchnia ok. 0,5 ha. Podzielony na dwie części lipową aleją. Kilkadziesiąt zaniedbanych nagrobków. teren nie ogrodzony, zadrzewiony i zakrzaczony. Cmentarz założony w końcu XIX wieku, od roku 1944 nieczynny. ![]() GRYŹLINY - kapliczka, przy szosie wiodącej w kierunku Bagna, w ogrodzie. Zbudowana w roku 1946. murowana z cegły na planie kwadratu, trójkondygnacyjna, otynkowana. Pośrodku frontowej ściany dolnej części znajduje się czerwone serce uformowane w tynku. W środkowej i górnej części we wnękach ceramiczne figury Matki Boskiej i Chrystusa. Daszek tworzą 4 trójkątne szczyty zwieńczone krzyżem, obok metalowy pręt po nieistniejącej już chorągiewce. GRYŹLINY - pomnik, przy drodze wiodącej w kierunku Jamielnika. Dwuelementowy obelisk osadzony na płaskiej podstawie z tablicą przedstawiającą 23 nazwiska i imiona mieszkańców Bagna, Chrośla, Nowego Dworu, Jamielnika i Gryźlin zamordowanych w październiku 1939 roku przez hitlerowskiego okupanta. Pomnik wybudowano z inicjatywy miejscowego Komitetu ZSL i odsłonięte w październiku 1956. GRYŹLINY - szkoła, zbudowana w roku 1899 na terenie zespołu podworskiego. Murowana z cegły, nieolynkowana. parterowa, kamienna podmurówka tworzy zarys prostokąta. Fasada frontowa 7-osiowa z wejściem pośrodku po schodach, ujętym w neogotycki ostrołuk tworzący pseudoryzalit. Dach dwuspadowy kryty dachówką. Za szkolą budynek gospodarczy. murowany z cegły, parterowy, pochodzący z tego samego okresu co szkoła. Obecnie budynek wykupiony na cele turystyczne. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||