KALENDARZ WYDARZEŃ
Kliknij na datę, która Cię interesuje
<< Wrzesień 2010 >>
PonWtoŚroCzwPiąSobNie
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930


Gryźliny

 

Wieś sołecka położona w pólnocno-zachodniej części gminy, przy drodze z Nowego Dworu do Jamielnika , oddalona ok. 8 km na północny wschód od Nowego Miasta Lubawskiego, licząca ok. 225 mieszkańców. Wzmiankowana po raz pierwszy w roku 1402 jako Greszelinge. Informacja z roku 1409 podaje, że Mikołaj z Gryźlin otrzymał 9 grzywien za konia użytego w wyprawie na Dobrzyń. W roku 1414 właścicielami wsi są Mikołaj i Sander. Na przełomie XV i XVI wieku Gryźliny stanowią własność rodziny Wilkanowskich. W roku 1501 przy podziale między braćmi Wilkanowskimi Gryźliny otrzymuje Mateusz. Od roku 1570 wieś przechodzi w ręce rodziny Działyńskich. W wieku XIX właścicielem jest Józef Chrzanowski, a w roku 1890 majątek przejmuje Pruska Komisja Kolonizacyjna i rozparcelowuje go.

GRYŹLINY - zespól podworski. Dwór zbudowany w połowie XIX wieku, przebudowany w latach 60-tych XX wieku, zatracił pierwotne cechy stylowe. Murowany z cegły, parterowy z piętrowym skrzydłem od północy, otynkowany. Fasada frontowa 6 osiowa z ryzalitem. W skrzydle północnym. na piętrze - 3 okna. Nad wejściem okrągłe okienko. Dachy dwuspadowe. Park o powierzchni ok. 11 ha z nielicznym drzewostanem.

GRYŹLINY - kościół p.w. św. Kazimierza, zbudowany w latach 1896-1897 na terenie zespołu podworskiego. Murowany z cegły, neogotycki, jednonawowy. nieotynkowany. Do roku 1945 był kościołem ewangelickim, obecnie rzymskokatolicki (filialny parafii w Radomnie). Od południa wieża z zegarem, z głównym wejściem w neogotyckim portalu schodkowym z profilowanej cegły. Po obu stronach wieży ozdobne szczyty z blendami i sterczynami. Nawa i niższe prezbiterium przykryte dachem dwuspadowym, krytym dachówką. Okna wysokie, neogotyckie, a w północnej ścianie prezbiterium ujęte jedną blendą. Od wschodu do prezbiterium przylega zakrystia z jednopolaciowym dachem krytym dachówką.

GRYŹLINY - cmentarz ewangelicki, przy szosie do Nowego Dworu. Powierzchnia ok. 0,5 ha. Podzielony na dwie części lipową aleją. Kilkadziesiąt zaniedbanych nagrobków. teren nie ogrodzony, zadrzewiony i zakrzaczony. Cmentarz założony w końcu XIX wieku, od roku 1944 nieczynny.

  

GRYŹLINY - kapliczka, przy szosie wiodącej w kierunku Bagna, w ogrodzie. Zbudowana w roku 1946. murowana z cegły na planie kwadratu, trójkondygnacyjna, otynkowana. Pośrodku frontowej ściany dolnej części znajduje się czerwone serce uformowane w tynku. W środkowej i górnej części we wnękach ceramiczne figury Matki Boskiej i Chrystusa. Daszek tworzą 4 trójkątne szczyty zwieńczone krzyżem, obok metalowy pręt po nieistniejącej już chorągiewce.

GRYŹLINY - pomnik, przy drodze wiodącej w kierunku Jamielnika. Dwuelementowy obelisk osadzony na płaskiej podstawie z tablicą przedstawiającą 23 nazwiska i imiona mieszkańców Bagna, Chrośla, Nowego Dworu, Jamielnika i Gryźlin zamordowanych w październiku 1939 roku przez hitlerowskiego okupanta. Pomnik wybudowano z inicjatywy miejscowego Komitetu ZSL i odsłonięte w październiku 1956.

GRYŹLINY - szkoła, zbudowana w roku 1899 na terenie zespołu podworskiego. Murowana z cegły, nieolynkowana. parterowa, kamienna podmurówka tworzy zarys prostokąta. Fasada frontowa 7-osiowa z wejściem pośrodku po schodach, ujętym w neogotycki ostrołuk tworzący pseudoryzalit. Dach dwuspadowy kryty dachówką. Za szkolą budynek gospodarczy. murowany z cegły, parterowy, pochodzący z tego samego okresu co szkoła. Obecnie budynek wykupiony na cele turystyczne.